शुक्रवार, २२ सप्टेंबर, २०२३
तुझं माझं नातं
शुक्रवार, १९ मे, २०२३
प्रियकरा
प्रियकरा
तुझ्या मनाच्या अस्थिर भोवऱ्याने
माझ्या पोटात गोळा आलाय
नाही, खोल खड्डासुद्धा
पडलाय..
या अस्थिरतेतून
निघणारे तरंग, चक्र, आवर्तनं
माझा श्वास खेचतायेत
भोवऱ्याच्या निमुळत्या
केंद्राकडे...
मी जडशीळ, माझं शरीर जडशीळ
नसनसांत ठणक आहे
बेचैन प्रवाहांची
तुझी
अस्वस्थता
माझ्या
गर्भाशयापर्यंत
येऊन पोचलीये,
आता यातून केवळ सृजन व्हावं
तरच ठीक
अन्यथा अपुऱ्या वाढीचा
ठरलेला गर्भपात...
मला सोसणार नाहीये,
प्रियकरा!
ए, प्रियकरा...
तुझ्या अस्थिर, अस्वस्थ,
बेचैन
कंपनांवर एकच फुंकर आहे
मला घट्ट मिठीत घे
गरगरून खाली जमिनीवर
कोसळण्याआधी...
शनिवार, ८ जानेवारी, २०२२
कुछ अव्वल सा लिखते है
शुरु से शुरु करते है और फिर
वही से खतम करते आते है
या फिर शुरु से शुरु करते है
और कुछ अव्वल सा लिखते है
कहो तो, दिल के हजार टूकडों को
एक ही बार में समेट लेते है
या कहो तो दिल को बिखरने से
पहले ही संभाल लेते है
माजी में झाँककर
उन हसीन शामों की
उन नीले अरमानों की
कुछ अदाई कर लेते है
या कुछ कुछ बाकी,
थोडा उधार दोनों ही रख लेते है
और मीठे से वो एहसास जो
हम ने साथ महसुस किये
खट्टी सी वो तकरारे
जिन्हे मिलके भूला दिये
हिसाब उनका भी पक्का कर लेते है
या कोई गलती बेमतलब रख देते है
क्या पता किस अरमान का
क्या है अंजाम
क्या पता किस अंजाम का
क्या है नया आगाज
खैर, सुनो
जान के अनजान बनने से बेहतर
इक दुजे के हमराज बनना है
या तो साहिर की कही बात
हथेली पर निशाँ करना है...
या तो फिर से अजनबी बन जाते
या खूबसूरत मोड़ लेकर
बुना अफसाना छोड देते है…
क्या आसान है बताओ
उस पर अमल करते है
शुरु से शुरु करते है और...
वही से खतम करते आते है
या फिर शुरु से शुरु करते है
और कुछ अव्वल सा लिखते है
कहो तो, दिल के हजार टूकडों को
एक ही बार में समेट लेते है
या कहो तो दिल को बिखरने से
पहले ही संभाल लेते है
उन हसीन शामों की
उन नीले अरमानों की
कुछ अदाई कर लेते है
या कुछ कुछ बाकी,
थोडा उधार दोनों ही रख लेते है
हम ने साथ महसुस किये
खट्टी सी वो तकरारे
जिन्हे मिलके भूला दिये
हिसाब उनका भी पक्का कर लेते है
या कोई गलती बेमतलब रख देते है
क्या है अंजाम
क्या पता किस अंजाम का
क्या है नया आगाज
खैर, सुनो
जान के अनजान बनने से बेहतर
इक दुजे के हमराज बनना है
या तो साहिर की कही बात
हथेली पर निशाँ करना है...
या तो फिर से अजनबी बन जाते
या खूबसूरत मोड़ लेकर
बुना अफसाना छोड देते है…
क्या आसान है बताओ
उस पर अमल करते है
शुरु से शुरु करते है और...
सोमवार, १५ नोव्हेंबर, २०२१
इतना तो हक है ना...
इतना तो हक है ना...
मामूली सी तकरार हो
हम उनसे खफा हो
आँखों में नमी हो
और वो हमे मनाने आए...
इतना तो हक है ना...
भीगी भीगी आँखे हो
होंठों से जरा छुले तो
सिरहन बदन से दौड़ जाए
और हम उनसे लिपट जाए
इतना तो हक है ना...
कुछ कहे बगैर
कोई जादू कर जाए
मामूली तकरार को
यूं हवा कर जाए
और वो हमारी मुस्कान बन जाए
इतना तो हक है ना...
बेइंतहा मुहब्बत से
नजर भर देख वो
नजरों सेही संवार ले
और हम उनकी बाहों में
खुद को फ़ना कर जाए
बुधवार, १२ मे, २०२१
बायको आणि गुलाम!
अस्सा अस्सा संताप झाला होता. शरीर थरथरत होतं, रागानं. हृदयात कोळसा पेटला होता. धगधगत होतं सगळं तन-मन. वाटत होतं की होऊन जावं हिंसक. सोडून द्यावं स्वत:वरचं नियंत्रण आणि वाजवून द्यावी त्याला सण्णकन. साला दोन दिवस झाला तरी डोक्यातली ती कलकल संपत नाहीये.
रविवार, ४ एप्रिल, २०२१
चेंज
‘मला उबग आलाय घर एके घर करून...’
गुरुवार, २५ फेब्रुवारी, २०२१
स्वप्न!
आयुष्याची चाळीशी आलीये तिची. नोकरीचा एक टप्पा गाठून झालाय. घरसंसाराची घडी बसलीये. सारं काही आपपल्या जागी नीटनेटकं. पण काल ऑफिसमधल्या नवख्या पोरानं सहज म्हणून जे विचारलं तेव्हापासून तिला अस्वस्थता आलीय. अचानक खूप धडधड वाढली. आपली चोरी पकडल्यावर आता कुणीतरी भ्रष्टतेचा आरोप करेल तेव्हा जसं वाटेल तसंच तसंच काहीसं तिला वाटलं. प्रश्न खरं तर खूप साधा होता. ‘आयुष्यात जर तुम्हाला पुन्हा संधी मिळाली तर तुम्ही तुमचं कोणतं स्वप्न पूर्ण कराल?’
रविवार, २४ जानेवारी, २०२१
पाऊसमयी
प्रिय,
गधड्या
परवा तुला भेटण्याची खूप इच्छा झाली होती. भेटायचे नेमके कारण माझ्याकडेही नव्हते. पण भेटायचे नक्कीच होते. तसं तर मनात सांगण्यासारखे खूप काही होते. पण त्यातील काहीच ओठांवर आणायचे नाही, हे मी आधीच ठरवले होते. तुला फोन केला. भेटशील का विचारले आणि कधी नव्हे ते तू पहिल्याच झटक्यात ’हो’ म्हणालास. मग भेटण्याची वेळ ठरवली अणि ठिकाणही. अर्थात नेहमी प्रमाणे या दोन्ही गोष्टी तूच ठरवल्या. मी फक्त पोहचायचे काम करणार होते, तेही वेळेवर. मला जरादेखील उशीर झाला की तू आपला फुरंगटून बसतो. तुला वाट पाहायला आवडत नाही. मग मला जरासाही उशीर झाला की तुला कितीदा ही ’सॉरी’ म्हणून विनवलं, तरी तुझी संवादाची गाडी काही केल्या पुढेच जात नाही. खरंतर वाट पाहायला मला ही आवडत नाही. मला आजही लख्ख आठवतयं, आपण अगदी पहिल्यांदा भेटणार होतो त्याचवेळेस तुला बजावलं होतं, ’वेळेवरच ये.’
यावर मला म्हणाला होतास, ’बाईसाहेब इंतजार का भी अपना एक मजा होता है! ’
तुझ्या या वाक्यावरुन तू उशीर करणार हे ओळखून मी दहा मिनीटे उशीराच पोहचले होते तेव्हा. तरी पठ्ठ्या तू, काही पोहचलाच नव्हतास. पण मला विनाकारण उगीच उशीर करायची सवय नसल्याने जेव्हा पण भेटायचे ठरवले, बहुतेकदा तुझ्या आधीच पोहचले. मध्यंतरी एकदा कधी नव्हे ते, तो तू वेळेवर पोहचलास. खरतर वेळेवर नव्हे; माझ्याआधी पोहचलास तर सगळी भेट शांततामायीच्या अधीन होती. कारण ही जाणून घ्यायचा प्रयत्न केला नव्हतास. तू मात्र प्रत्येकच वेळीस वाट पाहायला लावलीस आणि निङ्कूटपणे मी पाहिलीसुद्धा. वाट पाहायला अजिबात आवडत नसतानाही...का हे मात्र कळत नाहीये....!!
त्या दिवशीसुद्धा अशीच घाई झाली. रविवारचा दिवस आणि घरी काका-काकू, बच्चेकंपनी आलेली. त्यातच पुरणपोळीचा बेत आखलेला. तुला जेवणात नेमके काय आवडते ठाऊक नव्हते. तरीही तुझ्यासाठी पुरणपोळी घ्यायची ठरवली. सकाळची लगबग लक्षात घेऊन आणि तुझ्यासाठी वेळेवर पोहचता यावं यासाठी मनातल्या मनात ताळेबंद करुन, दुसऱ्या दिवशी घराबाहेर लवकर पडणार असल्याचे आईला रात्रीच सांगून टाकले. त्यामुळे तिने आणि काकूने पण सकाळपासूनच पुरणपोळीची तयारी सुरु केली होती. मग फटाफट तुझा आणि माझा डबा भरला. पुरणपोळीचा डबा असल्याने ऑफिसमध्ये मोजूनच कसे नेणार म्हणून मी दोन डबे घेत असावी, असा अंदाज आईने लावला असणार. म्हणूनच मग तिने मला काहीच विचारले नाही. मीसुद्धा काहीच बोलले नाही. अर्थात हा डबा तुला म्हणजे नेमका कोणाला देणार हे मी तरी कुठे सांगू शकणार होते. आवाराआवर केली, स्कुटी काढली.
वेळेवर पोहचण्याशी प्रामाणिक राहता यावे यासाठी सूसाट निघाले. ठरलेल्या ठिकाणी पोहचले. तू आलेला नव्हताच. पाच मिनिटे, दहा मिनिटे, 15 मिनिटे. तुझा काहीच पत्ता नाही. फोनही घेत नव्हता. विसाव्या मिनीटाला मी वैतागलेच तेवढ्यात तुझा फोन आला, अचानक महत्त्वाचं काम आलं त्यामुळे येता नाही येणार...यापुढेही तू काही काही बोलत होता. मला काहीच ऐकू येत नव्हते आणि माझं काहीही ऐकून घेण्याआधी तू फोन कट करुन मोकळा झालेला. तब्बल चार वेळा ‘भेटणं अशक्य’ या तुझ्या उत्तरानंतर ठरवलेला प्लॅनही तू सहज फिसकटलास. तुझ्या या फोननंतर एकदम भोवळचं आल्यासारखी झाली. तू येणार हे ठाऊक असल्याने रस्त्याच्या कडेला उभं राहण्यात काहीच वावगं वाटलं नव्हतं पण आता सगळ्या नजरा आपल्यालाच पाहतायेत आणि दात विचकवून हसतायेत की काय असं वाटू लागलं होत. तुझ्यावर प्रचंड राग येत होता आणि रागवताही येत नव्हते. विचित्र हतबलता होती. मनात असंतोष होता. गाडीची दिशा बदलवली. ऑफिसला पोहचले. सगळा दिवस तू उदासवाणा केला होतास पण याची तुला कल्पनाही नव्हती आणि मला ती तुला द्यावीशीही वाटली नाही. सगळं आलबेल असल्यासारखंच वागायचं मी ही खोटा प्रयत्न करत होते. तुझ्यासाठी घेतलेला डबा माझ्याकडे हिरमसून पाहत होता. त्यामुळे माझ्याही डब्याला मला हात लावावासं वाटलं नाही. ‘अचानक महत्त्वाचे काम आले’ या वाक्याभोवती मन घोळत राहिले. माझ्यापेक्षा महत्त्वाची काङ्के तुझ्या आयुष्यात निश्चितच असू शकतात. पण तू ते ज्या पद्धतीने सांगत होता त्यात कुठेच अपराधीभाव नव्हता की मला झालेल्या त्रासाची जाणिव नव्हती. संताप, संताप आणि प्रचंड संताप.
तुझ्यामुळे ऑफिसमध्येही मी पुर्णपणे नव्हते. ना धड कोणाशी नीट बोलत होते. तुझा राग कोणावरही निघत होता अगदी स्वत:वरही. मग सरळ लेडीज रुमच्या बेसीनपाशी गेले. चेहऱ्यावर पाणी मारले. पाण्याचा मार बसल्याची जाणिव झाली. मग नुसतेच बेसीनच्या नळा खाली हात धरुन उभी राहिले. ‘पाणी वाया घालवू नका’ची समोरची पाटी दिसली तसा नळ झटकन बंद केला. दीर्घ श्वास घेतला. एक, दोन, तीन. जरा रिलॅक्स वाटलं. मनावरची मळभ बेसीनच्या पाईपमधून बाहेर गेल्यासारखी वाटली. खूप छान ङ्खील होत असल्याची जाणिव स्वत:ला मुद्दामच करुन दिली. बाहेर आले. पुढचा सगळा वेळ कामात झोकून दिले. काम करण्यात वेळ गेल्याचेही लक्षात आले नाही. सकाळचा प्रसंग आणि त्याविषयीचा रागही निवळला होता. रात्रीचे साडे नऊ वाजता साईन आऊट केले. वहीत निघतानाची सही केली.
स्कुटीपाशी पोहचले. डिक्की उघडली. दोन्ही डबे पुन्हा त्यात ठेवून टाकले.
आकाशाचा काळा रंग अधिकच गहिरा झाला होता. नभ दाटून आले होते. थेंब-थेंब पडायला सुरुवात झाली होती. गारेगार वारा वाहू लागला होता. डोक्याला ओढणी बांधावी म्हणून गळ्यातील ओढणी काढणार इतक्यात ती एका बाजूने ओढल्यासारखी वाटली. मी मागे वळणार तर तूच एकदम समोर उभा राहिलास. म्हणाला, ‘निघालीस?’ आता हा प्रश्न होता की ‘थांब ना’ अशी सूचना. प्रश्नातील लडिवाळ सूचना तुला फार छान जमते. मलाही काहीच सुचले नाही. माझ्या ओढणीचे एक टोक अजूनही तुझ्या हातात होते. ‘चल, ब्रिजवर जाऊयात. कायम म्हणत असतेस ना, ब्रिजवर बसून गप्पा मारायच्यात. चल जाऊयात आत्ता..’ शब्दच फुटत नव्हते मला. तसं तू हातातील ओढणीचे टोक ओढलेस. म्हणाला, ’पार्किंगमध्येच असू दे तुझी गाडी आणि रेनकोट वगैरेसुद्धा. हां फक्त मघाशी दोन भरलेले डबे डिक्कीत जाताना बघितलेत मी. तेवढे घे आणि माझ्या गाडीवर बस. आज घरी देखील मीच सोडणार. सूचना आणि धमकी तुला एकाच वेळेस साधता येते. मी भारावल्यासारखे, तू सांगेल ते करत गेले. ब्रिजवर पोहचलो. गाडी तिरकी करुन लावलीस. गाडीला रेलून फुटपाथवर बसलो. डबे उघडले. थेंब-थेंब पावसात ओल्या ओल्या पुरणपोळीची लज्जतच निराळी झाली होती. इतक्यात पावासाने जोर धरला. तुफान कोसळायला लागला. क्षणात तू ओलाचिंब झालास अन् तुझी नजर सांगत होती की मीही...!!! हात फैलावून चेहर्यावर पाऊस झेलू लागलास.’ या पावसाची मी कित्ती वाट पाहत होतो, तुला कल्पना नाही, पाऊस मला खूप आवडतो आणि पावसात...’’पुढे बोललाच नाहीस.
पाऊस झेलत राहिला..चिंब झाला होता तरी भिजायचं होतं तुला. तुझ्या खडूस वाटणार्या इमेजला तुच तडा देत चालला होतास. निराळाच तू, आज नव्याने दिसत होतास. तुझ्याकडे पाहण्यात मी इतकी व्यग्र झाले होते की तू हात धरुन कधी आपल्यातील अंतर कमी केले कळलेच नाही. हे लक्षात येऊन मागे सरकायच्या आत तू माझा हातं खेचून अंतर अधिकच कमी केले अन् म्हणाला, ‘‘तुझा आवडता ब्रीज आणि माझा आवडता पाऊस या दोन्हीचं कॉम्बिनेशन खूपच झक्कास आहे. दरवर्षीच्या पावसात तुझ्या या ब्रीजवरच्या आनंदात मला वाटेकरी करशील....!!!’’ ओठांवर नकळतपणे उमटलेली स्मितरेखा इतकंच उत्तर होतं माझ्याकडे. पुढे काही बोलायची आता जरुरच उरली नव्हती. तुझ्या हातात माझा हात तसाच होता. प्रेमाची पहिली कबुली अन् पहिला पाऊस हेही कॉम्बिनेशन झक्कासचं तर होतं. माझ्यासाठी सगळं स्वप्नवत होतं. खूप वेळ आपण मनसोक्त भिजलो. तुझ्या आवडत्या पावसावर मला ही प्रेम वाटायला लागलं होतं...ठरल्याप्रमाणे तू घरी सोडवायला आला...गाडीवरुन उतरल्यावर तू पुन्हा हात खेचून थांबवलसं. तूही गाडीवरुन उतरला. माझ्या कपाळावर ओठ टेकवले आणि तसाच कानाशी सरकला एका दमात श्वासही न घेता म्हणाला, ’’तुझं आत्ताचं पाऊसमयी होणं, एकदम भन्नाट आहे, पण त्याहीपेक्षा सकाळी माझी वाट पाहताना अगतिक झालेल्या तुझ्या चेहजयावरची लाली, तुला जास्त सुट करते डिअर.. जीवाला अगदी वेड लावते...!!! मी एकदम आश्चर्याने पाहू लागले. तर तू झटदिशी बाईकला किक मारली आणि पुढे जाऊन मोठ्याने ’’सॉऽऽऽऽऽऽरी, उद्या घ्यायला येतो ग’’ म्हणत पुढच्या गल्लीत दिसेनासा झाला..!
सोमवार, ४ जानेवारी, २०२१
स्वत:पुरतं विषय संपवून टाकला.
गुरुवार, १७ डिसेंबर, २०२०
संतत्व?
...मी इथं मन मारत राहते. माझ्या आशा-आकांक्षाना सतत मुरड घालत राहते. कित्येक इच्छा अशा उधळून लावते जणू त्या माझ्या नव्हेतच. आणि तू बिनधास्त उधळपट्टी कर. फिजूलखर्ची कर. गरजा न ओळखता पाय पसरत रहा. आणि मी मनाची चाळणी करून घेते. कुठलीच आस-आसक्ती राहायला नको ना...किमत नाही तुला माझी...
गुरुवार, १० डिसेंबर, २०२०
तनिष्कच्या निमित्ताने
तनिष्कच्या जाहिरातीतली मुस्लिम सासू हिंदू सूनेचं कौतुक करताना दाखवली तर त्यावरून लवजिहादचा गदारोळ माजवला गेला. दोन वेगवेगळ्या धर्मसंस्कृतीतल्या सासू-सूना एकमेकांचं कौतुक करतायेत यात काहीच आक्षेपार्ह नसताना कमजोर मनाच्या व्यक्तींच्या भावना दुखावल्या. पण जातव्यवस्थेला सर्वाधिक टिकवून ठेवणार्या ‘अरेंज मॅरेज’ प्रकारात कित्येकदा सासू सूनेवर खार खाऊन असते, सतत भांडणं उकरून काढत असते किंवा तिचा अपमान करत असते ते आपल्याला दिसत नाही. दुसर्या धर्मातली तर सोडाच पण अगदी आपल्याच धर्मातली, जात-पोटजातीतली अगदी बघून सवरून केलेल्या सूनेबाबत सासूच्या मनात तिरस्कार असतो, तो कशाबद्दल.
कित्येक घरांत सासूच्या मनात सूनेविषयी एक विचित्र प्रकारची अढी दिसते, आकस दिसतो, बरं त्याला ठोस असं काहीही कारण नसतं. मुलगा सूनेचं ऐकतो असं एखादं पालपूद लावलं जातं, सूनही तर आपल्या मुलाचं ऐकत असते हे मात्र सरळ डोळ्यांआड केलं जातं.. अशा कुठल्याच गोष्टींनी आपल्याला त्रास होत नाही. परधर्मातले आपल्या धर्मातल्या मुलींना मात्र त्रास देतात, कन्व्हर्ट व्हायला लावतात, जबरदस्तीनं तिचं जगणं-वागणं बदलतात अशा कागाळ्या मात्र आपण करायला कायम तत्पर असतो, नै!
अरेंज मॅरेजमध्ये सासू बिनबुडाच्या आधारे सूनेचा द्वेष करत राहते या वागण्यानं मला कायमच बुचकळ्यात टाकलंय. मुलाचे लव्ह मॅरेज असले आणि सासू अशा तर्हेनं नाराजी व्यक्त करत असेल (तेही समर्थनीय नाहीच) तर एक वेळ सासूच्या नाराजीला (तिच्यापुरता) आधार तरी असतो. पण जिथं सासू-सासरे स्वत: मुलीचा शोध घेऊन, मुलाकडून पसंंती मिळवून सून घरी आणतात तिथंच ब्लेमगेमचा प्रकार प्रचंड दिसतो. अगदी पहिल्या दिवसापासून आमच्याकडं असं नसतं, आम्ही हे खात नाही, आम्ही असं बनवत नाही इथंपासूनच सूनेला उपरेपणची जाणिव दिली जाते, ती कशासाठी? सूनेच्या कुठल्याच गोष्टीवर आनंदित होणार नाहीत, सूनेनं केलेला कोणताही पदार्थ आवडणार नाही, तिच्या चॉईसनुसार काही बदल झाले तर ते किती खर्चिक आणि कामाचे नाहीत असा तोरा असतो. मुलाला कुठल्याही तर्हेची शिस्त लावायला गेली तर मुलाला जमणार नाही म्हणून याच फणा काढतात. आर्थिक शिस्त लावण्याचा प्रकार केला किंवा ती स्वतंत्रपणे कमवू लागली तर मुलाचे हालहाल करते अशी ओरड करणार. तिने थोडं कमीजास्त खर्च केला की ती उधळी आहे. यातली कुठलीच गोष्ट खरंच सूनेचं वागणं चूकीचं, स्वभाव वाईट आहे म्हणून नसतं तर त्यांना अगदी पहिल्यादिवसापासूनच तिच्यात कोण जाणे काय खटकत असतं. सासू तर सासू, नणंदानांही आपल्या भावजयीच्या उकाळ्यापाकाळ्या काढायला फार आवडत असते. सासू-नणंदाचा फेवरेट टॉपिक घरातली सून असते.
यात गमंत तेव्हा वाटते जेव्हा त्यांच्या वागणूकीत मुलगा हवा पण सून नको अशी काहीतरी विचित्र तर्हा दिसू लागते. बरं, मुलाशी तिचं नातं तोडायचं का तर तोडायचं ही नाहीये पण त्यांना सुखासूखी जगूही द्यायचं नाहीये अशी तर्हा असते. मुलानं लग्न करावं म्हणून कित्येक वर्ष त्याच्या मागे लागून झाल्यावर फायनली घरात सून आल्यानंतर तिच्याविषयी मायाममत्व वाटण्याऐवजी ती आटते कशी हे मला कधीही कळलं नाही. यातूनच मग मुलाचे सूनेविरूद्ध कान भरण्याचे प्रकार घडतात. काही वेळा मुलांचं यात सॅण्डविच होतं. धड आईचं ऐकता येत नाही धड बायकोची बाजू घेता येत नाही. मग ते सरळ दुर्लक्ष करतात पण त्याचा परिणाम आई मुलाच्या नात्यापेक्षा पती-पत्नीच्या नात्यावर अधिक होतो. आपलीच मुले (मुलगा-सून) दुर्मुखल्या चेहर्यांनी घरात वावरतात यात वयस्क मंडळींना कुठला आनंद मिळतो.
एकुणात काय, परधर्मातली सासू-सून असली काय आणि एकाच जातीतल्या असल्या काय..मला वाटतं एकमेकींना समजून घेण्याचा अवकाश दोन्हीही स्थितीत सारखाच असणार..असायला हवा! एकाच जातीतले असले तरीही प्रत्येक घराची म्हणून आपलीच एक संस्कृती असते...आपलेच एक संस्कार असतात. इतकी साधी गोष्ट आपल्या डोक्यात का शिरत नसते. एकाच खानदानातल्या भावा-भावांच्या घरीसुद्धा रीतभातात फरक असतो, मुलांवरच्या संस्कारात आणि मुलांच्या आपपल्या आलेल्या अक्कलेत फरक असतो. अशा स्थितीत त्या वेगळ्या संस्कार-संस्कृतीचा मिलाफ अन्य एका संस्कार-संस्कृतीत करण्यासाठी सूनेला/जावयाला थोडा काळ तर लागणारच असतो की..आणि तेवढं उमगलं की मग हे द्वेष करणं, चूका काढणं आणि आपण आणि आपलं घर श्रेष्ठ- असा झेंडा मिरवणं हे कदाचित कमी होईल..(उम्मीद पे दुनिया कायम)
रविवार, २२ नोव्हेंबर, २०२०
घरबंदी
दोन दिवस झाले होते तिला गावी जाऊन. हाताला काही काम नव्हतं..म्हणजे घरात खूप कामं होती पण वाट्याला कुठलंच येत नव्हतं.. सकाळपासून रात्री झोपेपर्यंत राबणाऱ्या बाया आधीच घरात होत्या.. कामाची शिस्त बिघडते नाय तर काम वाढते या सबबखाली कुठलं काम कुणी करूच द्यायचं नाही..काकूला तर ती लहानपणापासून पाहत आली होती..फार काय वय नाही तिचं पण कमरेत आता वाकलीये. मांस कुठे आहे कोणास ठाऊक नुसती हाडाची मोळी दिसते. हां पण कामाचा उरक जबर..तिच्या विशी पंचविशीतल्या लेकी ही तशाच कामाला dashing..कधीही जा घर लख्ख अन् कितीही पाहुणे येवोत कितीही कामं पडोत घर तसंच लखलखीत. झाडू, फरशी पुसणं, अन भांडी चमकवणं या कामाला दिवसातून किती वेळा करायचं हे काही ठरलेलं नाही..कितीही वेळा ते होत राहतं..
मंगळवार, १७ नोव्हेंबर, २०२०
टोचणी
सणासुदीचा दिवस होता. कुठलाही सण आला किंवा पाहुणे येणार म्हंटलं की त्याचा जीव घाबराघुबरा व्हायचा. मनाभोवती कमालीची अस्वस्थता ठाण मांडून बसायची. त्यामुळं तो मुद्दामच उशीरा उठला. तिची मात्र सकाळपासून लगबग सुरू होती. हातापायाला चाकं लागल्यासारखी घरभर भिरभिर सुरू होती. घरात आधीच पाच माणसं असताना आणखी सातेक पाहुण्यांची भर पडली. स्वयंपाकघरातल्या मसाले, वाटण, तर्री, रस्सा, पुर्या, पोळ्या, फुलके, आंबटतिखट, चटण्याचुटण्यांमध्ये तीदेखील मीठासारखी विरघळून गेली. घराची साफसफाई मात्र हट्टानं त्यानं त्याच्याजवळ ठेवली. पाहुणे यायच्या आधी तिनं आवरून-सवरून घेतलं. गालांना प्रसरणाचा आदेश दिला..त्यानंतर गाल अजिबात आकुंचित झाले नाही. त्यानं काय नाय अंगात होती तीच टीशर्ट-थ्रीफोर्थ झटकून घेतली. घरभर पाहुण्यांचा ‘अतिथीवास’ दरवळत राहिला. ती त्याही वासात हसून हसून सामील झाली. त्यांची उठबस करत राहिली. तिच्या रांधलेल्या स्वयंपाकावर त्यांना ताव मारताना पाहून खूश होत राहिली. तृप्त होऊन उधळलेली स्तुतीसुमनं ती स्मितहास्यानं झेलत राहिली. मग कुणी जरा वाढीव कौतुक करायला लागलं, त्यात इतरांनीही सूर मिसळला तेही ती आनंदानं ऐकू लागली..‘किती गुणाची’, ‘काय स्वयंपाक आहे..आहाहा’, ‘फार चांगली सून मिळाली गं.’,‘इतकी गं कशी तू सुगरण’, ‘घर, मुले, सासू एकहाती सांभाळतेस, ’, ‘तुझा इतका गोड स्वभाव आहे ना..सारखं यावंसं वाटतं.’, ‘माझं लेकरू किती काम करतं नै..’ या आणि अशा कौतुकानं ती फुलत फुलत राहिली...! पाहुणे गेल्यानंतरही असंच फुलून उन्मलून इकडं तिकडं बघता बघता तिनं त्याच्याकडं पाहिलं. त्याच्या चेहर्यावर मात्र कौतुकाची रेघ नव्हती. माथ्यावर आठ्या मात्र होत्या. निराशेनं ग्रासलेला आंबट चेहरा होता.
बुधवार, ११ नोव्हेंबर, २०२०
गंडवणे
आज खूप दमलो. खूप काम झालं. तो बॅग सोफ्याजवळ ठेवत म्हणाला.
शनिवार, ३१ ऑक्टोबर, २०२०
पिरीयेडसचे कॅलेंडर
काय तो अवतार झालाय तुझा? स्वत:कडे लक्ष द्यावं थोडं. हाता-पायावर बघ केस किती वाढलेत आणि चेहरा किती काळवंडलाय. कितीदा म्हणायचं पार्लरला जा. आता काय त्याचं कॅलेंडर सेट करून देऊ? बरं, युट्युबवर पाहिलं तर घरबसल्याही हजार नुस्के मिळून जातील. पण काही करायचंच नसतं. कशात उत्साहच नाही. ती तुझी मैत्रिण बघ..हं हं तीच ती..काय मेकओवर केलाय..आणि ती..हो आलीच असेल तुझ्या लक्षात..कसली टकाटक असते...चॉईसच दमदार असते तिची. नाही तर तू, काही दम नाही तुझ्यात. कसं तुझ्या जवळ यायचं माणसानं..वरून रिझवण्याची एक अदा नाही तुझ्यात...! तू यंव..तू टँव..तू अमकं..तू तमकं..तूऽऽऽऽ तूऽऽऽऽ.. कुठल्या न कुठल्या पार्टीनंतर, गेट टुगेदर नंतर, सोशल मिडियातला भंपकपणा आवडल्यानंतर त्याची ही भुणभुण असायचीच! बोलून बोलून तो कंटाळला.. हळूहळू त्याचा आवाज हवेतूनही गायब झाला..
रविवार, २५ ऑक्टोबर, २०२०
खरं तर प्रेम हवं असतं!
ती त्याच्यावरून बाजूला झाली आणि शांत पडून राहिली. किंचित थकली होती आणि तरीही सूखाचा क्षण अनुभवून सुखावली होती. त्याने मात्र उठून लगेच लाईटस ऑन केले. अस्सं भपकन डोळ्यांवर प्रकाश आलेला तिला अजिबात आवडत नव्हतं. पण नेहमीच त्यावर काय बोलणार? त्याने लाईटच्या बटणाकडे हात नेला तेव्हाच तिनं डोळे घट्ट मिटून घेतले. तिथली लाईट तशीच ठेवून तो बाथरूममध्ये गेला. बराच वेळ चूळ भरत राहिला. वाजवीपेक्षा जास्त वाहणार्या त्या वाहत्या नळाचा आवाज तिला इरिटेट करत होता. पण सांगायचं त्राण नव्हतं उरलं तिच्यात. कानावर उशी घेऊन गप्पच राहीली. मग त्याचं सगळं उरकून तो थेट हॉलमध्ये गेला. मोबाईलवर क्रिकेटची मॅच पाहत सोफ्यावर आडवा झाला. ती अजूनही तशीच उताणी होती. तिने चादर जवळ केली. एका कुशीवर झाली. खूप तहान लागली होती तिला..साखर ही हवी होती किंचिंत पण उठायचा कंटाळा आला होता म्हणून तशीच पडून राहिली. तो आता बेडरूममध्ये येणार नव्हता. थोड्याच वेळात त्याच्या घोरण्याचा आवाज येणार होता, सकाळच्या बिछाना चहाशिवाय तो उठरणारही नव्हता..हे सारं काही ठाऊक होतं तिला. ती धुसफूसत राहिली अन् स्वत:शीच पुटपुटली, ‘इतका रसरशीत शरीरसोहळा अनुभवून ही मला थोडंसं अटेन्शन, थोडंसं फ्लर्टिंग खरं तर प्रेम हवं असतं..हे कधी कळेल त्याला!’
मंगळवार, २२ सप्टेंबर, २०२०
गोष्टीमधील लॉजिक
एखादी गोष्ट सांगताना एखादा नवा शब्द आला की त्याचा अर्थ मुलांनी विचारणं स्वाभाविक आहे. पण आता आमच्या घरी एखाद्या घटनेची, प्रसंगांची चिरफाडही व्हायला सुरवात झाली आहे. म्हणजे आधीही हे असं का? तसं का? असे प्रश्न असायचेच पण आता ज्या घटनेवर अख्खं कथानक उभं असतं आम्ही त्या घटनेतलंच लॉजिक शोधायला घेतो. म्हणजे कसं? तर ते असं..
बुधवार, १६ सप्टेंबर, २०२०
आय अॅम स्टिल इन हायद्राबाद
जीमेलचं अकाऊंट गुलाबी रंगाच्या पट्टीत रोज रोज स्नेहाला सांगत होतं, ‘यु आर आऊट ऑफ स्टोरेज.. फ्रीअप स्पेस ऑर पर्चेस अॅडीशनल स्पेस.’ ती माध्यमात काम करत होती. त्यामुळं बर्याच संस्थांच्या, संघटनांच्या पीआरओंच्या मेल्सची गर्दी अकाऊंटमध्ये झालेली होती. राजकीय बीट नसतानाही, सगळ्या पक्षांचे खाऊवाटप ते खड्डे बुजवणे तत्सम मेल्स तिलादेखील यायचे. अधूनमधून वाचकांचे मेल्स. कामाचे, महत्त्वाचे म्हणून तिनं स्वत: स्टार करून ठेवलेले ढीगभर मेल्सही होतेच. 15 जीबीची स्पेस अश्शी भरून गेली. मग काय, जूनीच जागा आता नव्याने निर्माण करण्याचा अवघड कार्यक्रम तिला हाती घ्यायचा होता. आज उद्या करता करता तिनं अखेर मुहूर्त लावला. अकाऊंट सुरू केलं तेव्हापासूनचे मेल्स ती चेक करत सुटली. सुरूवातीच्या दिवसांतले फॉरवर्डेड मेसेज, वॉलपेपर्स, फोटोमेसेज असे सर्व मेल्स एकेक करत थ्रॅशमध्ये पडत होते. क्लिक-ओपन-कामाचं नाही-डिलीट असं सूत्र आकाराला आलं होतं. शंभर सव्वाशे मेल डिलीट झाले आणि एका मेलवर येऊन ती थबकली. तो स्वप्नीलचा मेल होता. नुसता मेल नव्हे तर संभाषणाचा थ्रेड होता त्यात. आधी त्याचा मेल आला होता, त्यावर तिनं रिप्लाय केलेलं होतं, तू पाठवलेली वर्ड ओपन झाली पण वाचता आली नाही. युनिकोडमध्ये पाठव.
मेल वाचण्याआधी तिची वाढलेली उलघाल हळूहळू शांत झाली. खरंतर मेल वाचून झाल्यावर तिला बेचैन वाटायला हवं होतं. त्या पत्राचा रोख कळू नये इतकी लहान ती नक्कीच नव्हती. स्वप्नीलची इमॅच्युरिटी, बालीशपणा त्या पत्रातल्या भाषेत असला तरी फिलींग.. पत्र तेव्हाच वाचलं नाही याचा तिला त्रास व्हायला हवा होता. स्वत:चा वैताग वाटणं अपेक्षित होतं पण त्यातलं काहीच झालं नव्हतं. ती उलट अधिक शांत झाली होती. तिचे निळे डोळे मोत्यासारखे चमकू लागले होते. तिनं मेलची विंडो मिनीमाईज केली. बेसीनपाशी जाऊन तोंड धुवून घेतलं. कपाटातली एक फाईल काढून त्यातनं एक कागद बाहेर काढला. कागद नव्हे आंतरदेशीय पत्र. तिनं ज्या पत्त्यावर पाठवलं होतं तिथून ते पुन्हा आलं होतं. पत्ता अमरावतीचा होता.
प्रिय,
पहले मुझे लगता था की मैं जो कुछ भी लिखती हूँ उसकी इन्सिपीरेशन तुम हो...तुमसे ही कुछ कहने के लिए लिखती हूँ..तो जैसे वजह भी तुम हो..तुम मेरे लिखे हर शब्द का हिस्सा हो..काफी अटूट सा हिस्सा..! जैसे कागज पर लिखे शब्द..कोई चाहे जितना उन्हे अलग करने की कोशिश करे, वो अलग ही नहीं होते. शब्द मिट जाते है पर कागज से छुट नहीं जाते..अपने ट्रेसेस, अपनी छाप कागजपर रखते ही है..सोचती थी बिलकुल ऐसे ही है, तुम्हारा मेरे लिखने से रिश्ता..मिट नहीं सकता..पर आज थोडा टटोलकर देखा खुदको तो लगा की तुम कब छुट गये ये पता भी नहीं चला..साथ चलते चलते कब दो राहोंसे चलने लगे समझ नहीं आया. मैंने ढुंढा की कहीं तो तुम्हारे ट्रेसेस होंगे जैसे शब्दोंके कागज पर मिटकर भी होते है..
शनिवार, ११ जानेवारी, २०२०
पैदा जो हुई थी वो
पैदा जो हुई थी वो
कोई कागज ना बना
गुजरी जो जमाने से वो
जमाने को पता भी ना चला
इसी दौर की बात
कर रही हूँ साहिब
साहिब ए वतन ने
कभी उसका हाल भी ना जाना
हकीकत में, उसके हक से, हकीकत से
आपने बस मुँह ही है फेरा
क्या जानते हो,
उसने कितनी खायी थी ठोकर
भटकती रहीं थी कहाँ कहाँ वो दरबदर
कमीयोंसे उसका गहरा वास्ता था
कफन भी उसका अधूरा ही था
कोई नहीं जानता
लहू के एकएक बुँद को सिंचा था उसने
बुँद भर भी तवज्जू ना दी थी पर किसीने
मेहनत तो जिंदगीभर खूब करती रही वो
दिन हो या रात जलती-पिसती-पकती रही वो
जमाने ने उसे बिलकुल औरत ही माना
मोहब्बत भी उसके लिए गवारा ना समझा
कहीं नहीं दर्ज हुये
उसके अरमानों की राख
उसके चमडेसे चिपका दर्द
न किसीने पढी उसकी
बेबसी, बेहाली की अर्ज
किसीको कभी कुछ न पडी
वो है, या है भी नहीं
घुँट घुॅट के जी रहीं थी
या जी रहीं थी घुॅट घुँट
जिंदा थी वो जब तक
किसी लाश से कम न थी
जान उसकी मरकर
मिट्टी को भी मालुम न हुई
तो तुम कैसे शिनात करोगे?
पैदा जो हुई थी वो
कोई कागज ना बना
गुजरी जो जमाने से वो
जमाने को पता भी ना चला
-
शुरु से शुरु करते है और फिर वही से खतम करते आते है या फिर शुरु से शुरु करते है और कुछ अव्वल सा लिखते है कहो तो, दिल के हजार टूकडों को एक ...
सुफियान अन त्याचे मित्र
गोष्ट तशी गंमतीची. माझ्या घरासमोर राहाणारी दोन छोटी मुल माझ्या तीन वर्षाच्या सुफियानचे मित्र आहेत. त्यातील छोटा हा सुफियानपेक्षा फक्त ...